Hayvansal üretim yapan işletmelerde, haşere aktivasyonu önemli bir problem olarak ortaya çıkmaktadır. Son dönemde ortaya çıkan küresel ısınma da bu sıkıntıyı arttırıcı yönde ivme göstermektedir. Bilim adamları; son on yıl içersinde Türkiye’deki yıllık sıcaklık ortalamasının yaklaşık 1,5 derece civarında artarak Ürdün’ün sıcaklık değerlerine ulaştığını ifade etmektedirler. Hayvancılık sektöründe; başta karasinek olmak üzere, sivrisinek, hamamböceği ve kemirgenler önemli sorun olmakta, bit, pire, kene v.s bunları izlemektedir. Bu canlıların her biri üremesinden, yaşam biçimine kadar farklı aksiyonlar içersindedirler. Söz konusu zararlılar içersinde özellikle karasinekler süt işletmelerinde ciddi sıkıntı yaratmaktadırlar. Sağım sırasında vermiş oldukları fiziksel rahatsızlıktan, mastitisin yayılımındaki rollerine kadar geniş bir yelpazede sorun oluşturmaktadır. Hayvanlarda verimsel kaybın en önemli etmenlerinden biri sayılan strese yol açmakta, pek çok hastalığın taşınmasında vektör olarak rol oynamaktadır. Bunlar arasında buzağı ishalleri, yaz ishalleri, dizanteri, Bruselloz(Malta ateşi), Miyazis(göz kurdu) ile Mastitis(meme yangısı) sayılabilir. Özellikle subklinik(gizli) mastitis; yaygınlığı ve görülme sıklığının çok olması ile süt sığırcılığının önemli sorunları arasında yer almaktadır.
Bu anlamda karasineklerle mücadele çoğu zaman elzem olmaktadır. Ancak yapılacak çalışmalar bir entegrasyonu gerektirmektedir. Konusunda uzman bir kuruluştan destek almak, sorunun çözümü için oldukça önemlidir. Çünkü üreticinin kendi bildiğince yaptığı ilaç uygulamaları, hem direnç oluşumuna yol açmakta hem de işletmedeki hayvanlara ve en önemlisi de uygulayıcıya yani kendisine zarar verebilmektir. Ayrıca hayvanlara temas edebilecek bu ilaçlar çoğu zaman tarım ilacı olduğu için, süte impurity denen rezidü(kalıntı) maddelerin geçmesine yol açmaktadır. Bu nedenle üreticiler profesyonel desteğin öngördüğü doğrultuda hareket ettikleri zaman, bu olumsuzluklar bertaraf edildiği gibi, başarı insidansı da yükselecektir.
Karasinek gibi canlılar gözle görülebilen zararlılardır. Fakat bunların taşıdıkları hastalık etmenleri olan ve bizim gözle göremediğimiz mikroorganizmalar vardır ki, bunlar hastalıkların oluşum sürecinde yer alırlar. Mikroorganizmaların ortamdan elemine edilmeleri, verimliliği arttıracak ve hastalıklara yakalanma oranını düşürecektir. Bu yüzden işletme ortamında hijyen şartlarının sağlanması büyük önem arz eder. Hijyen; kelime anlamı ile multiple temizlik anlamına gelir. İşletmede yapılan kaba temizlik, ortamın yıkanması, dezenfeksiyonu, sağım ünitelerinin dezenfeksiyonu gibi birçok ayrıntıyı içermektedir. Bu aplikasyonların bir tanesinin bile uygulanması ortamdaki mikrop sayısını şüphesizki düşürecektir. Ancak hepsinin bir arada uygulanması sonucu ortaya çıkan sinerji ile başarı oranı oldukça yükselecektir.
Gerek karasinek mücadelesi, gerekse ortam dezenfeksiyonu sağlıklı hayvan yetiştiriciliği ve dolayısı ile verimliliği açısından kaçınılmazdır.
Bereketli ve bol kazançlı günler dileğiyle…

Volkan Güleç
Veteriner Hekimi